Meer Geestelijke Zorg

dromen
barsten
woorden
passie


'Liefde voor gevorderden'

In 'Liefde voor gevorderden' gaat Precht (lees hier een interview met hem) op zoek naar dit 'meest wanordelijke van alle gevoelens' (pag.18) (de duitse titel is: 'Liebe, ein unordentliches Gefühl'). Hij begint bij populaire boeken zoals 'mannen komen van mars vrouwen van venus' van John Gray die betogen dat de verschillen tussen man en vrouw groot en voor elkaar onbegrijpelijk zijn. Dit wordt vooral evolutionair biologisch/psychologisch verklaard: alle verschillen tussen de geslachten hebben hun oorsprong in het Stenen Tijdperk. Mannen zijn jagers, vrouwen zijn huiselijk, alles ten dienste van kinderen krijgen oftewel onze genen verspreiden. Precht zegt daarover: "Het overgrote deel van ons repertoire onder en boven de lakens staat helemaal niet ten dienste van de voortplanting, maar bevordert gelukkig ook niet ons snelle uitsterven. Bijna ons hele gedrag (met uitzondering van eten, drinken, slapen en paren) en bijna onze hele cultuur zijn biologisch beschouwd op een onschuldige manier overbodig. Alleen vanuit die opvatting en niet vanuit hun vermeende evolutionarie 'functie' zijn ze begrijpelijk." (pag. 87)

Is er dus geen duidelijke oorzaak voor dit gevoel? Precht betoogt dat de 'geboorte van de liefde' (pag. 143-148) oorspronkelijk helemaal niet voor man en vrouw was bedoeld. Hij volgt hiermee de gedragsonderzoeker Irenäus Eibl Eibelsfeldt die beweert dat de liefde voorkomt uit de binding tussen moeders/ouders en kinderen. "Ze is een gevolg van de broedzorg, niet van de seksualiteit: 'De seksuele drift is slechts een zeer zelden gebruikt bindmiddel, maar speelt bij ons mensen in dat opzicht een grote rol. Hoewel hij een van de oudste driften is, is het interssant te zien dat hij, afgezien van enkele zeldzame uitzonderingen, geen aanzet heeft gegeven tot de ontwikkeling van landurige individuele bindingen. De liefde vindt haar oorspong niet ind e seksualietei, maar maakt er voor de secundaire versterking van de band gebruik van.' (Eibl Eibesfeldt,1970, pag. 148)" (pag. 145). "Mijn veronderstelling is het dat de behoefte aan binding en intimiteit voortkomt uit onze kinderlijke relatie met onze ouders. Later gaat die behoefte in vele andere ontmoetingen op zoekn aar vergelijkbare bindingen. Daarin - en niet in een genetisch-goddelijke vermeerderingsopdracht - ligt onze biologische erfenis van de liefde."

In het laatste deel van hoofdstuk 6 betoogt hij dan dat de liefde een biologisch niet levensnoodzakelijke eigenschap is, een spandrel. In hoofdstuk 7 gaat Precht in op de verschillen tussen emotie en gevoel: "Wat is een gevoel? Een van de beste kenners van de materie is de belangrijke Portugese hersenonderzoeker Antonio Damasio van de University of Southern California in Los Angeles. Over de definitie van gevoelens schrijft hij: 'Samenvattend kun je vaststellen dat het gevoel bestat uit een geestelijk beoordelingsproces, dat eenvoudig of complex kan zij, en uit dispositionele reacties op dat proces.' (Damasio, 1994, pag. 193) Dat betekent dus: gevoelens ontstaan wanneer emoties voorstellingen teweeg brengen. Maar dat maakt ze zo vreselijk complex dat ze zich voor een groot deel onttrekken aan het zicht van het hersenonderzoek. Terwijl je emoties nog kunt beschrijven door de uitstoot van hormonen en neurotransmitters, kun je gevoelens hoogstens beanderen... Emoties verdampen; gevoelens zijn standvastiger... Ik hoef me geen eten voor te stellen om honger te hebben, en geen bed om moe te zijn. Maar als ik rouw, denk ik aan iemand om wie ik rou: ik stel me hem voor... Ook de liefde heeft een liefdesobject nodig. Als ik liefheb, heb ik iemand lief. Ik projecteer iets op die persoon. Mijn verlangens, hoop en verwachtingen hebben een object en een doel." (pag. 167)

 

Naar boven

Laatst gewijzigd: 20-Mar-2011